De stem van Maria Lina

Elk gezin heeft lessen geleerd en doorgegeven. Als ik één les moest kiezen die ik heb geleerd en wil doorgeven, zou ik zeggen dat eten nooit verspild mag worden. Mijn moeder was daar een uitstekend voorbeeld van. Het is een waarschuwing die rechtstreeks uit de naoorlogse periode komt, een harde tijd waarin alles mooi en kostbaar was. Een les die ruikt naar geroosterde kaaskorst, typisch voor Lagosanto, een stadje in de provincie Ferrara.

Elke zomer kwamen we samen bij oma Libera thuis. Het was fijn om elkaar te zien, want de rest van het jaar hadden we daar niet veel gelegenheid voor. We zaten allemaal rond de open haard en roosterden kaaskorsten en maïskolven. Ik herinner me hoe oma de kolven onder ons kinderen verdeelde, terwijl ze vertelde over deze traditie die al sinds de oorlog bestaat. Mijn vader en zijn broers waren toen klein, 's avonds uitgaan was onmogelijk en er was geen televisie. Zo had mijn oma, net als de andere vrouwen uit het dorp, een andere manier bedacht om samen de tijd door te brengen.

In een klein dorp hielp iedereen elkaar. De boer liet na de oogst een paar maïskolven voor ons achter, zonder te weten dat het onze familietraditie zou worden. Toen mijn moeder met mijn vader trouwde, nam ze ook deze traditie over; ze roosterde de kolven op het gasfornuis, omdat ze geen open haard had. En nu doe ik hetzelfde met mijn dochter Alice, die nog niet kookt maar wel graag eet.

Als ik ragù maak, proeft ze altijd en zegt ze: “Ik ruik oma niet”. Dat is een lieve hint om meer kaaskorst toe te voegen. En dan denk ik terug aan die middagen waarin ik luisterde naar de verhalen van mijn oma, toen er niet veel speelgoed was en gewone steentjes net zo kostbaar waren als al het andere.

Daarom zijn tradities zo belangrijk. Ze zijn een open deur naar onze oorsprong, waardoor we een wandeling langs onze herinneringen kunnen maken. Mijn herinneringen zijn een lappendeken van beelden van een familie in Lagosanto en van mijn grootouders in Bagnolo in Piano. Beide kanten van de familie, die van mijn moeder en die van mijn vader, vormen een mozaïek van herinneringen: duiken in het open irrigatiekanaal, of verstoppertje spelen op de hooiwagen... Dat was de tijd waarin de wagen aan de ezel vastzat en op hol sloeg, terwijl onze opa ons zo hard als hij kon roepend achternarende. Onze opa had die typische uitstraling van iemand uit een oude foto, met zijn hoed en een sikkel om het hooi te maaien. Ik herinner me de watermeloen, in blokjes gesneden en gedeeld met mijn neven en nichten. Ik herinner me ook mijn dwaze angst dat oma minder van me hield, alleen omdat ik niet bij haar logeerde zoals al mijn broers. Maar die angst verdween altijd zodra we rond de open haard zaten.

Sommige mensen tonen hun liefde niet zo makkelijk, ze geven geen kussen en knuffels, maar er zijn momenten en sferen die een grote liefde zichtbaar maken. Voor mijn oma was dat moment bij de open haard, maïskolven roosterend.

Dit is maar een klein deel van mijn familieverhaal, een wandeling langs herinneringen die ik altijd graag maak. Een herinnering zo kostbaar als eten.

Credits:
Tekst van Carlotta Fiore
Foto van Diego Rosselli